Położenie: powiat bialski, województwo lubelskie (na terenie Polesia Lubelskiego).
Powierzchnia i zasoby ludzkie:
Powierzchnia: 173 km2; z tego: grunty orne-7749 ha, sady-543 ha, łąki-3298 ha, pastwiska-9221 ha,lasy-3541 ha.
Pracujący ogółem: 462 osoby /w tym kobiet-271/
Ludność: 5541; (52% w wieku produkcyjnym), mężczyzn - 2777, kobiet - 2788, 32 os/km2
Powierzchnia i zasoby ludzkie:
Powierzchnia: 173 km2; z tego: grunty orne-7749 ha, sady-543 ha, łąki-3298 ha, pastwiska-9221 ha,lasy-3541 ha.
Pracujący ogółem: 462 osoby /w tym kobiet-271/
Ludność: 5541; (52% w wieku produkcyjnym), mężczyzn - 2777, kobiet - 2788, 32 os/km2
Ludność gminy Wisznice
[dane Urząd Gminy Wisznice Referat Spraw Obywatelskich. Ewidencja Ludności z dn. 27.IX.2004r.]
[dane Urząd Gminy Wisznice Referat Spraw Obywatelskich. Ewidencja Ludności z dn. 27.IX.2004r.]
|
Sołectwo
|
Kobiety
|
Mężczyźni
|
Liczba ludności
|
| Curyn |
108
|
98
|
206
|
| Dołholiska |
27
|
35
|
62
|
| Dubica Dolna |
114
|
125
|
241
|
| Dubica Górna |
191
|
210
|
401
|
| Horodyszcze |
413
|
431
|
844
|
| Kol. Wisznice |
122
|
123
|
245
|
| Małgorzacin |
28
|
32
|
60
|
| Marylin |
46
|
48
|
94
|
| Łyniew |
116
|
106
|
222
|
| Polubicze Dworskie |
83
|
78
|
161
|
| Polubicze Wiejskie I |
170
|
150
|
320
|
| Polubicze Wiejskie II |
153
|
172
|
325
|
| Ratajewicze |
87
|
90
|
177
|
| Rowiny |
91
|
91
|
182
|
| Wisznice |
782
|
777
|
1559
|
| Wygoda |
245
|
197
|
442
|
|
Razem
|
2814
|
2727
|
5541
|
W gminie
Wisznice jest bardzo niski wskaźnik feminizacji (średnia wartość dla gminy to
99,2 K/100 M, podczas gdy średnia dla Polski waha się w granicach 105 K/100
M). Najwięcej Pań mieszka na Wygodzie, w przeliczeniu na 100 M liczba to
osiąga wartość 124 K. Z kolei zdecydowana przewaga Panów widoczna jest w Dołholisce.
W znacznym stopniu sfeminizowane są także Polubicze Dworskie, Curyn i Łyniew. Z tymże struktura wiekowa tych społeczeństw jest niestety z punktu widzenia możliwości reprodukcyjnych, niekorzystana, ponieważ ilościowa dominacja Pań zaznacza się głównie w dojrzałych latach życia.
I znowu wracamy do punktu wyjścia, czyli spadku przyrostu naturalnego i spadku ogólnej liczby ludności w Naszej Gminie... "Baby, ach te baby, czym by bez nich był ten świat
Co tu grać, co tu kryć, spróbuj bez baby żyć,
gdy Ci uda się ta sztuka, toś jest chwat"
Tym fragmentem piosenki proponuję "osłodzenie" trudnego i momentami ciężkostrawnego problemu jakim jest niekorzystna struktura społeczeństwa wisznickiego, w tym przypadku wyrażająca się emigracją młodych kobiet.
W znacznym stopniu sfeminizowane są także Polubicze Dworskie, Curyn i Łyniew. Z tymże struktura wiekowa tych społeczeństw jest niestety z punktu widzenia możliwości reprodukcyjnych, niekorzystana, ponieważ ilościowa dominacja Pań zaznacza się głównie w dojrzałych latach życia.
I znowu wracamy do punktu wyjścia, czyli spadku przyrostu naturalnego i spadku ogólnej liczby ludności w Naszej Gminie... "Baby, ach te baby, czym by bez nich był ten świat
Co tu grać, co tu kryć, spróbuj bez baby żyć,
gdy Ci uda się ta sztuka, toś jest chwat"
Tym fragmentem piosenki proponuję "osłodzenie" trudnego i momentami ciężkostrawnego problemu jakim jest niekorzystna struktura społeczeństwa wisznickiego, w tym przypadku wyrażająca się emigracją młodych kobiet.
Ludność gminy Wisznice w latach 1995-2001
|
Lata
|
Liczba ludności
|
Kobiety
|
Mężczyźni
|
|
1995
|
5745
|
2875
|
2870
|
|
1996
|
5673
|
2824
|
2849
|
|
1997
|
5668
|
2830
|
2838
|
|
1998
|
5602
|
2792
|
2810
|
|
1999
|
5580
|
2805
|
2775
|
|
2000
|
5554
|
2799
|
2755
|
|
2001
|
5466
|
2766
|
2700
|
Struktura ludności gminy Wisznice w latach
1995-2001
|
Lata
|
Liczba ludności
|
W wieku przedprodukcyjnym
|
W wieku produkcyjnym
|
W wieku poprodukcyjnym
|
|
1995
|
5745
|
1684
|
2857
|
1204
|
|
1996
|
5673
|
1615
|
2833
|
1225
|
|
1997
|
5668
|
1592
|
2841
|
1235
|
|
1998
|
5602
|
1549
|
2848
|
1205
|
|
1999
|
5580
|
1504
|
2894
|
1212
|
|
2000
|
5554
|
1464
|
2900
|
1190
|
|
2001
|
5466
|
1361
|
2909
|
1166
|
Migracja:
[ryc. Saldo migracji w przeliczeniu na 1000 mieszkańców (na podstawie danych
Wojewódzkiego Urzędu Statystycznego w Lublinie)]
Saldo migracji w gminie Wisznice jest przynajmniej od 10 lat ujemne. Wisznice należą do obszaru depopulacyjnego. Na domiar złego uciekają głównie ludzie młodzi, a przede wszystkim kobiety, które w miastach mogą znaleźć pracę w usługach. Oczywiście struktura ludności gminy pokazuje, że znaczny odsetek stanowią osoby w wieku produkcyjnym, ale to tylko przejściowe, związane z echem powojennego wyżu demograficznego oraz z faktem zachowania meldunku w Wisznicach, chociaż lepiej dla gminy gdyby okazało się to faktem rzeczywistym.
Grunty i użytki rolne:
Powierzchnia użytków rolnych ogółem: 12 481 ha
Powierzchnia użytków rolnych w gospodarstwach indywidualnych: 11 979 ha
Grunty orne ogółem: 7 723 ha
Grunty orne w gospodarstwach indywidualnych: 7 372 ha
Sady ogółem: 548 ha
Sady w gospodarstwach indywidualnych: 7 372 ha
Łąki ogółem: 3 296 ha
Łąki w gospodarstwach indywidualnych: 3 201 ha
Pastwiska ogółem: 914 ha
Pastwiska w gospodarstwach indywidualnych: 870 ha
Lasy i grunty leśne ogółem: 3 561 ha
Lasy i grunty leśne w gospodarstwach indywidualnych:
3 293 ha
Pozostałe grunty i nieużytki ogółem: 1 258 ha
Pozostałe grunty i nieużytki w gospodarstwach indywidualnych: 566 ha
Infrastruktura techniczna i społeczna:
Drogi:
Drogi gminne długość ogółem: 262 km
Drogi gminne o nawierzchni twardej: 23 km
Drogi gminne o nawierzchni ulepszonej: 19 km
Wodociągi:
Na terenie gminy działa jeden wodociąg z dwiema stacjami poboru i uzdatniania wody zlokalizowanymi w miejscowościach
Wisznice i Horodyszcze. Sieć ma długość 79,4 km. W wodę zaopatrzonych jest 11 miejscowości: Wisznice, Kolonia Wisznice, Wygoda, Dubica Górna, Dubica Dolna, Polubicze Wiejskie I i II, Polubicze Dworskie, Horodyszcze, Łyniew, Kolonia Marylin. Łącznie na terenie gminy wykonano 1079 przyłączy wodociągu. Planowana jest rozbudowa sieci wodociągowej w kolejnych miejscowościach gminy.
Oczyszczanie ścieków:
Na terenie gminy Wisznice funkcjonuje sieć kanalizacyjna o długości 29,2 km. Obejmuje swoim zasięgiem miejscowości Wisznice i Wygoda w systemie grawitacyjnym oraz miejscowość Dubica w systemie ciśnieniowym. W tych miejscowościach są 392 przyłącza. Ścieki odprowadzane są do biologiczno-mechanicznej oczyszczalni ścieków w Kolonii Wisznice, o maksymalnej przepustowości 215 m3/dobę. Druga oczyszczalnia ścieków znajduje się w miejscowości Marylin, która jest jeszcze w trakcie realizacji. Zakończenie budowy oczyszczalni oraz sieci kanalizacyjnej planowane jest do roku 2007. Ścieki z pozostałego terenu gminy dowożone są do oczyszczalni wozami asenizacyjnymi. Opróżnianiem szamb, które rozpowszechnione są w miejscowościach nie objętych siecią kanalizacyjną, zajmują się prywatni usługodawcy.
Utylizacja nieczystości stałych:
Obecnie na terenie gminy znajduje się wysypisko odpadów zlokalizowane w Kolonii Wisznice, eksploatowane od ponad 15 lat. Odpady zbierane są do kontenerów rozlokowanych we wszystkich miejscowościach gminy. Gmina Wisznice przystąpiła do porozumienia gmin powiatu bialskiego mającego na celu realizację wspólnego wysypiska śmieci w Białej Podlaskiej ze zorganizowaną segregacją i utylizacją odpadów.
Gazyfikacja:
Gazyfikacja gminy będzie możliwa dopiero po zrealizowaniu sieci gazowej wysokiego ciśnienia. Projektowany gazociąg wysokiego ciśnienia DN 500 będzie przebiegał przez miejscowości Dubica i Polubicze. Gmina zasilana będzie w gaz przewodowy ze stacji redukcyjno pomiarowej zlokalizowanej w Dubicy.
Elektroenergetyka:
W miejscowości Kolonia Wisznice znajduje się główny punkt zasilający (GPZ). Przez teren gminy przebiegają linie energetyczne wysokiego napięcia 110 kV oraz linie energetyczne średniego napięcia.
Telekomunikacja:
W Wisznicach jest centrala telefoniczna Telekomunikacji Polskiej S.A. obsługująca ponad tysiąc abonentów na terenie gminy. Istnieje potrzeba telefonizacji wsi Dubica i Polubicze. Stan telefonizacji gminy będzie zadowalający po zrealizowaniu tego projektu.
Przez gminę przepływają rzeki: Zielawa oraz jej dopływy Żylawa, Grabarka, Muława.
Pomniki przyrody: na terenie gminy znajdują się obiekty objęte ochroną prawną w formie pomników przyrody:
W Horodyszczu
na terenie zabytkowego parku :
- lipa drobnolistna - obwód 297cm
- lipa drobnolistna - obwód 428cm
- klon pospolity - obwód 305cm
- dąb szypułkowy - obwód 298cm
- grab pospolity - obwód 330cm
- klon pospolity - obwód 278cm
- kasztanowiec biały - obwód 295cm
na działce Nr 1278:
- jesion wyniosły - obwód 280cm
na terenie przykościelnym parafii:
- lipa drobnolistna - obwód 280cm
W Polubiczach Wiejskich
przy kościele parafialnym:
- lipa drobnolistna - obwód 460cm
- wiąz szypułkowy - obwód 490cm
- 2 lipy drobnolistne - obwód 366 i 380cm
W Wisznicach
na terenie cmentarza parafialnego:
- 3 sosny wejmutki - obwody 210, 230 i 238cm
na terenie cmentarza przy ul. Kościelnej:
- jesion wyniosły - obwód 300cm
Na terenie Leśnictwa Romanów:
- dąb szypułkowy - obwód 450cm.
Liczba wsi: 16
Dochód: na mieszkańca: 1086.0 zł; do średniej dla gmin: w województwie: 86.8%, w kraju: 77.2%
Pierwsza wzmianka w dokumentach historycznych z: roku 1446.
Najstarszy zabytek: kurhany w Horodyszczu z X-XI wieku, stanowisko archeologiczne w Łyniewie - epoka brązu ( 1200-600 r. p.n.e.).
Liczba bezrobotnych: 354
Główne źródło utrzymania mieszkańców: rolnictwo, sadownictwo.
Baza oświatowo-kulturowa: dom kultury z salę widowiskową, hala sportowa, stadion sportowy, liceum ogólnokształcące, gimnazjum, szkoła podstawowa, przedszkole.
Do odwiedzenia gminy zachęca: położenie na szlaku turystyczno-handlowym, nieskażone obszary leśne.
Walory turystyczne: atrakcją są piękne lasy i dolina rzeki Zielawy, wczesnośredniowieczne grodziska w Horodyszczu i Łyniewie, cerkiew unicka w Wisznicach, zespół dworski i drewniany kościół w Polubiczach, zespół pałacowo-parkowy w Horodyszczu. Na cmentarzu pounickim w Wisznicach można oglądać zabytkowe nagrobki rodziny Józefa Ignacego Kraszewskiego (m.in. matki - Zofii z Malskich Kraszewskiej, prababki - Konstancji z Morochowskich Nowomiejskiej, brata - Kajetana Kraszewskiego). Nie przetrwał niestety dwór Sapiehów
Saldo migracji w gminie Wisznice jest przynajmniej od 10 lat ujemne. Wisznice należą do obszaru depopulacyjnego. Na domiar złego uciekają głównie ludzie młodzi, a przede wszystkim kobiety, które w miastach mogą znaleźć pracę w usługach. Oczywiście struktura ludności gminy pokazuje, że znaczny odsetek stanowią osoby w wieku produkcyjnym, ale to tylko przejściowe, związane z echem powojennego wyżu demograficznego oraz z faktem zachowania meldunku w Wisznicach, chociaż lepiej dla gminy gdyby okazało się to faktem rzeczywistym.
Grunty i użytki rolne:
Powierzchnia użytków rolnych ogółem: 12 481 ha
Powierzchnia użytków rolnych w gospodarstwach indywidualnych: 11 979 ha
Grunty orne ogółem: 7 723 ha
Grunty orne w gospodarstwach indywidualnych: 7 372 ha
Sady ogółem: 548 ha
Sady w gospodarstwach indywidualnych: 7 372 ha
Łąki ogółem: 3 296 ha
Łąki w gospodarstwach indywidualnych: 3 201 ha
Pastwiska ogółem: 914 ha
Pastwiska w gospodarstwach indywidualnych: 870 ha
Lasy i grunty leśne ogółem: 3 561 ha
Lasy i grunty leśne w gospodarstwach indywidualnych:
3 293 ha
Pozostałe grunty i nieużytki ogółem: 1 258 ha
Pozostałe grunty i nieużytki w gospodarstwach indywidualnych: 566 ha
Infrastruktura techniczna i społeczna:
Drogi:
Drogi gminne długość ogółem: 262 km
Drogi gminne o nawierzchni twardej: 23 km
Drogi gminne o nawierzchni ulepszonej: 19 km
Wodociągi:
Na terenie gminy działa jeden wodociąg z dwiema stacjami poboru i uzdatniania wody zlokalizowanymi w miejscowościach
Wisznice i Horodyszcze. Sieć ma długość 79,4 km. W wodę zaopatrzonych jest 11 miejscowości: Wisznice, Kolonia Wisznice, Wygoda, Dubica Górna, Dubica Dolna, Polubicze Wiejskie I i II, Polubicze Dworskie, Horodyszcze, Łyniew, Kolonia Marylin. Łącznie na terenie gminy wykonano 1079 przyłączy wodociągu. Planowana jest rozbudowa sieci wodociągowej w kolejnych miejscowościach gminy.
Oczyszczanie ścieków:
Na terenie gminy Wisznice funkcjonuje sieć kanalizacyjna o długości 29,2 km. Obejmuje swoim zasięgiem miejscowości Wisznice i Wygoda w systemie grawitacyjnym oraz miejscowość Dubica w systemie ciśnieniowym. W tych miejscowościach są 392 przyłącza. Ścieki odprowadzane są do biologiczno-mechanicznej oczyszczalni ścieków w Kolonii Wisznice, o maksymalnej przepustowości 215 m3/dobę. Druga oczyszczalnia ścieków znajduje się w miejscowości Marylin, która jest jeszcze w trakcie realizacji. Zakończenie budowy oczyszczalni oraz sieci kanalizacyjnej planowane jest do roku 2007. Ścieki z pozostałego terenu gminy dowożone są do oczyszczalni wozami asenizacyjnymi. Opróżnianiem szamb, które rozpowszechnione są w miejscowościach nie objętych siecią kanalizacyjną, zajmują się prywatni usługodawcy.
Utylizacja nieczystości stałych:
Obecnie na terenie gminy znajduje się wysypisko odpadów zlokalizowane w Kolonii Wisznice, eksploatowane od ponad 15 lat. Odpady zbierane są do kontenerów rozlokowanych we wszystkich miejscowościach gminy. Gmina Wisznice przystąpiła do porozumienia gmin powiatu bialskiego mającego na celu realizację wspólnego wysypiska śmieci w Białej Podlaskiej ze zorganizowaną segregacją i utylizacją odpadów.
Gazyfikacja:
Gazyfikacja gminy będzie możliwa dopiero po zrealizowaniu sieci gazowej wysokiego ciśnienia. Projektowany gazociąg wysokiego ciśnienia DN 500 będzie przebiegał przez miejscowości Dubica i Polubicze. Gmina zasilana będzie w gaz przewodowy ze stacji redukcyjno pomiarowej zlokalizowanej w Dubicy.
Elektroenergetyka:
W miejscowości Kolonia Wisznice znajduje się główny punkt zasilający (GPZ). Przez teren gminy przebiegają linie energetyczne wysokiego napięcia 110 kV oraz linie energetyczne średniego napięcia.
Telekomunikacja:
W Wisznicach jest centrala telefoniczna Telekomunikacji Polskiej S.A. obsługująca ponad tysiąc abonentów na terenie gminy. Istnieje potrzeba telefonizacji wsi Dubica i Polubicze. Stan telefonizacji gminy będzie zadowalający po zrealizowaniu tego projektu.
Przez gminę przepływają rzeki: Zielawa oraz jej dopływy Żylawa, Grabarka, Muława.
Pomniki przyrody: na terenie gminy znajdują się obiekty objęte ochroną prawną w formie pomników przyrody:
W Horodyszczu
na terenie zabytkowego parku :
- lipa drobnolistna - obwód 297cm
- lipa drobnolistna - obwód 428cm
- klon pospolity - obwód 305cm
- dąb szypułkowy - obwód 298cm
- grab pospolity - obwód 330cm
- klon pospolity - obwód 278cm
- kasztanowiec biały - obwód 295cm
na działce Nr 1278:
- jesion wyniosły - obwód 280cm
na terenie przykościelnym parafii:
- lipa drobnolistna - obwód 280cm
W Polubiczach Wiejskich
przy kościele parafialnym:
- lipa drobnolistna - obwód 460cm
- wiąz szypułkowy - obwód 490cm
- 2 lipy drobnolistne - obwód 366 i 380cm
W Wisznicach
na terenie cmentarza parafialnego:
- 3 sosny wejmutki - obwody 210, 230 i 238cm
na terenie cmentarza przy ul. Kościelnej:
- jesion wyniosły - obwód 300cm
Na terenie Leśnictwa Romanów:
- dąb szypułkowy - obwód 450cm.
Liczba wsi: 16
Dochód: na mieszkańca: 1086.0 zł; do średniej dla gmin: w województwie: 86.8%, w kraju: 77.2%
Pierwsza wzmianka w dokumentach historycznych z: roku 1446.
Najstarszy zabytek: kurhany w Horodyszczu z X-XI wieku, stanowisko archeologiczne w Łyniewie - epoka brązu ( 1200-600 r. p.n.e.).
Liczba bezrobotnych: 354
Główne źródło utrzymania mieszkańców: rolnictwo, sadownictwo.
Baza oświatowo-kulturowa: dom kultury z salę widowiskową, hala sportowa, stadion sportowy, liceum ogólnokształcące, gimnazjum, szkoła podstawowa, przedszkole.
Do odwiedzenia gminy zachęca: położenie na szlaku turystyczno-handlowym, nieskażone obszary leśne.
Walory turystyczne: atrakcją są piękne lasy i dolina rzeki Zielawy, wczesnośredniowieczne grodziska w Horodyszczu i Łyniewie, cerkiew unicka w Wisznicach, zespół dworski i drewniany kościół w Polubiczach, zespół pałacowo-parkowy w Horodyszczu. Na cmentarzu pounickim w Wisznicach można oglądać zabytkowe nagrobki rodziny Józefa Ignacego Kraszewskiego (m.in. matki - Zofii z Malskich Kraszewskiej, prababki - Konstancji z Morochowskich Nowomiejskiej, brata - Kajetana Kraszewskiego). Nie przetrwał niestety dwór Sapiehów
